Almanca Dilinde Passiv Cümleler: Vorgangspassiv ve Zustandspassiv Nedir?

Almanca Dilinde Passiv Cümleler: Vorgangspassiv ve Zustandspassiv Nedir?
Giriş


Almanca dilinde pasif cümleler, olayların ve durumların anlatımında önemli bir rol oynar. Pasif cümleler iki ana türe ayrılır: Vorgangspassiv (süreç pasifi) ve Zustandspassiv (durum pasifi). Bu yazıda, bu iki pasif türünü detaylı bir şekilde inceleyeceğiz, kullanım alanlarını açıklayacağız ve örneklerle aralarındaki farkları netleştireceğiz. Ayrıca, pasif cümlelerde “von” ve “durch” kullanımı konusuna da değineceğiz.

Vorgangspassiv (Süreç Pasifi)

Vorgangspassiv, bir olayın ya da işlemin aktif bir şekilde gerçekleştiğini vurgulayan pasif türüdür. Bu pasif yapı, genellikle bir işin yapıldığı süreci ifade eder. Vorgangspassiv, “werden” yardımcı fiili ile oluşturulur ve ana fiilin Partizip II formu kullanılır. 

Vorgangspassiv’in Kullanımı: Eylemin Süreci

Vorgangspassiv, bir eylemin aktif olarak gerçekleştiği süreci vurgular. Örneğin, “Das Haus wird gebaut” (Ev inşa ediliyor) cümlesi, evin inşa edilme sürecini belirtir. Vorgangspassiv cümlelerinde, eylemi gerçekleştiren kişi veya nesne genellikle belirtilmez veya dolaylı olarak ifade edilir. Bu, eylemin kendisine odaklanmayı sağlar.

Örnekler:

  • Das Buch wird gelesen. (Kitap okunuyor.)
  • Der Brief wird geschrieben. (Mektup yazılıyor.)
  • Die Fenster werden geputzt. (Pencereler temizleniyor.)
  • Die Aufgabe wird erledigt. (Görev yerine getiriliyor.)

Farklı zamanlarda Vorgangspassiv Kullanımı:

  • Präsens: Das Buch wird gelesen.
  • Präteritum: Das Buch wurde gelesen.
  • Perfekt: Das Buch ist gelesen worden.
  • Plusquamperfekt: Das Buch war gelesen worden.
  • Futur I: Das Buch wird gelesen werden.
  • Futur II: Das Buch wird gelesen worden sein.

Bu yapıların her birini detaylı olarak inceleyelim:

Präsens (Şimdiki Zaman):

Yapı: werden (şimdiki zaman) + Partizip II

Örnek: Die E-Mail wird geschrieben. (E-posta yazılıyor.)

Präteritum (Geçmiş Zaman):

Yapı: wurden (geçmiş zaman) + Partizip II

Örnek: Die E-Mail wurde geschrieben. (E-posta yazıldı.)

Perfekt (Geçmiş Zaman):

Yapı: sein (şimdiki zaman) + Partizip II + worden

Örnek: Die E-Mail ist geschrieben worden. (E-posta yazılmıştır.)

Plusquamperfekt (Miș-mıș Geçmiş Zaman):

Yapı: war (geçmiş zaman) + Partizip II + worden

Örnek: Die E-Mail war geschrieben worden. (E-posta yazılmıştı.)

Futur I (Gelecek Zaman):

Yapı: werden (şimdiki zaman) + Partizip II + werden

Örnek: Die E-Mail wird geschrieben werden. (E-posta yazılacak.)

Futur II (Tamamlanmış Gelecek Zaman):

Yapı: werden (şimdiki zaman) + Partizip II + worden + sein

Örnek: Die E-Mail wird geschrieben worden sein. (E-posta yazılmış olacak.)


Zustandspassiv (Durum Pasifi)

Zustandspassiv, bir eylemin sonucunda oluşan durumu belirtmek için kullanılır.  Bu pasif türü, genellikle bir işlemin tamamlanmış olduğunu ve mevcut durumu vurgular. Zustandspassiv, sein yardımcı fiili ile oluşturulur ve ana fiilin Partizip II formu kullanılır.

Sonuç Durumu

Zustandspassiv, bir eylemin tamamlanmış olduğunu ve bunun sonucunda ortaya çıkan durumu ifade eder. Örneğin, “Das Haus ist gebaut” (Ev inşa edildi) cümlesi, evin inşa edilmiş olduğunu ve artık tamamlandığını belirtir.

Örnekler:

  • Das Buch ist gelesen. (Kitap okunmuş durumda.)
  • Der Brief ist geschrieben. (Mektup yazılmış durumda.)
  • Die Fenster sind geputzt. (Pencereler temizlenmiş durumda.)
  • Die Aufgabe ist erledigt. (Görev tamamlanmış durumda.)

Farklı zamanlarda Zustandspassiv Kullanımı:

  • Präsens: Das Buch ist gelesen.
  • Präteritum: Das Buch war gelesen.
  • Perfekt: Das Buch ist gelesen gewesen.
  • Plusquamperfekt: Das Buch war gelesen gewesen.
  • Futur I: Das Buch wird gelesen sein.

Bu yapıların her birini detaylı olarak inceleyelim:

Präsens (Şimdiki Zaman):

Yapı: sein (şimdiki zaman) + Partizip II

Örnek: Die Tür ist geschlossen. (Kapı kapalı.)

Präteritum (Geçmiş Zaman):

Yapı: war (geçmiş zaman) + Partizip II

Örnek: Die Tür war geschlossen. (Kapı kapalıydı.)

Perfekt (Geçmiş Zaman):

Yapı: sein (şimdiki zaman) + Partizip II + gewesen

Örnek: Die Tür ist geschlossen gewesen. (Kapı kapalıydı.)

Plusquamperfekt (Miș-mıș Geçmiş Zaman):

Yapı: war (geçmiş zaman) + Partizip II + gewesen

Örnek: Die Tür war geschlossen gewesen. (Kapı kapalıydı.)

Futur I (Gelecek Zaman):

Yapı: wird (şimdiki zaman) + Partizip II + sein

Örnek: Die Tür wird geschlossen sein. (Kapı kapalı olacak.)


Vorgangspassiv ve Zustandspassiv Arasındaki Farklar
Süreç Odaklı vs. Sonuç Odaklı

Vorgangspassiv ve Zustandspassiv arasındaki temel fark, ifade ettikleri zaman ve durumlardır. Vorgangspassiv, bir eylemin aktif olarak gerçekleştiğini ve sürecini vurgularken, Zustandspassiv, bu sürecin tamamlandığını ve mevcut durumu belirtir. 

Örnek Karşılaştırması:

  • Vorgangspassiv:
    • Das Haus wird gebaut. (Ev inşa ediliyor.)
    • Der Kuchen wird gebacken. (Kek pişiriliyor.)
  • Zustandspassiv:
    • Das Haus ist gebaut. (Ev inşa edilmiş durumda.)
    • Der Kuchen ist gebacken. (Kek pişmiş durumda.)
Vorgangspassiv ve Zustandspassiv’in Pratik Kullanımı

Bu iki pasif yapıyı anlamak ve doğru kullanmak, Almanca dilinde etkin bir iletişim kurmanın anahtarıdır. İşte bazı pratik ipuçları:

Eylem ve Süreç İçin Vorgangspassiv Kullanımı:

Eğer bir eylemin gerçekleştiğini ve sürecin önemli olduğunu belirtmek istiyorsanız, Vorgangspassiv kullanmalısınız.

Örnek: Die Brücke wird repariert. (Köprü tamir ediliyor.)

Durum ve Sonuç İçin Zustandspassiv Kullanımı:

Eğer bir eylemin sonucu ve mevcut durum önemliyse, Zustandspassiv kullanmalısınız.

Örnek: Die Brücke ist repariert. (Köprü tamir edilmiş durumda.)

“von” ve “durch” ile Passiv cümleler


Almanca’da pasif cümlelerde eylemin kimin tarafından yapıldığını veya hangi araçla yapıldığını belirtmek için “von” ve “durch” edatları kullanılır. Bu kullanım, pasif cümlenin daha spesifik olmasını sağlar.

“von” Kullanımı:

“von” edatı, pasif cümlelerde eylemi gerçekleştiren kişiyi veya canlı varlığı belirtmek için kullanılır. 

Örnekler:

  • Das Buch wird von dem Schüler gelesen. (Kitap öğrenci tarafından okunuyor.)
  • Der Kuchen wird von der Mutter gebacken. (Kek anne tarafından pişiriliyor.)
“durch” Kullanımı:

“durch” edatı ise, pasif cümlelerde eylemin aracını veya sebebini belirtmek için kullanılır.  Eylemi kimin yaptığı yerine, nasıl veya hangi araçla yapıldığını vurgular.

Örnekler:

  • Das Feuer wurde durch den Wind gelöscht. (Yangın rüzgar aracılığıyla söndürüldü.)
  • Die Stadt wurde durch das Erdbeben zerstört. (Şehir deprem nedeniyle yıkıldı.)
Örnek Karşılaştırması:


“von” Kullanımı:
Die Tür wird von dem Handwerker repariert.
(Kapı tamirci tarafından tamir ediliyor.)

“durch” Kullanımı:
Die Tür wurde durch einen starken Wind geöffnet.
(Kapı güçlü bir rüzgar nedeniyle açıldı.)

Aktif Cümle Pasif Cümleye Nasıl Dönüştürülür?

Aktif bir cümleyi pasif bir cümleye dönüştürmek için belirli adımlar izlenir. Almanca’da bu dönüşüm, cümlenin öznesi ile nesnesinin yer değiştirmesi ve fiilin pasif yapı ile kullanılması ile gerçekleşir.

Adımlar:

  1. Özne ve Nesnenin Yer Değiştirmesi: Aktif cümledeki nesne pasif cümlede özne olur.
  1. Fiilin Pasif Yapı ile Kullanılması: Aktif cümledeki fiil, pasif yapı (Vorgangspassiv için “werden” + Partizip II, Zustandspassiv için “sein” + Partizip II) ile değiştirilir.
  2. “von” veya “durch” Kullanımı: Eğer eylemi gerçekleştiren kişi veya araç belirtilmek isteniyorsa, uygun edat (“von” veya “durch”) kullanılarak eklenir.

Örnek:

Aktif Cümle: Der Lehrer erklärt den Satz. (Öğretmen cümleyi açıklıyor.) 

Pasif Cümle: Der Satz wird von dem Lehrer erklärt. (Cümle öğretmen tarafından açıklanıyor.)

Aktif Cümle: Die Sonne erwärmt die Erde. (Güneş yeryüzünü ısıtıyor.) 

Pasif Cümle: Die Erde wird durch die Sonne erwärmt. (Yeryüzü güneş tarafından ısıtılıyor.).

Sonuç


Almanca dilinde pasif cümleler, etkinlik ve durum ifadelerinde kritik öneme sahiptir. Vorgangspassiv ve Zustandspassiv, farklı kullanımları ve yapıları ile dilin zenginliğini ve ifade gücünü arttırır. Ayrıca, pasif cümlelerde “von” ve “durch” kullanımı, işin kimin tarafından veya hangi araçla yapıldığını belirtmede önemlidir. Bu iki pasif türünü ve ilgili edatları doğru bir şekilde kullanarak, Almanca iletişiminizi daha etkili ve anlamlı hale getirebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQs)

Vorgangspassiv ve Zustandspassiv arasındaki temel fark nedir?


Vorgangspassiv, bir eylemin aktif olarak gerçekleştiğini ve sürecini vurgularken, Zustandspassiv bir durumun ya da sonucun varlığını belirtir.


Vorgangspassiv nasıl oluşturulur?


Vorgangspassiv, werden fiili kullanılarak oluşturulur. Örneğin: “Das Buch wird gelesen.”


Zustandspassiv nasıl oluşturulur?


Zustandspassiv, sein fiili kullanılarak oluşturulur. Örneğin: “Das Buch ist gelesen.”


Vorgangspassiv hangi zamanlarda kullanılır?


Vorgangspassiv, Präsens, Präteritum, Perfekt, Plusquamperfekt ve Futur I zamanlarında kullanılabilir.


Zustandspassiv hangi zamanlarda kullanılır?


Zustandspassiv, Präsens, Präteritum, Perfekt, Plusquamperfekt ve Futur I zamanlarında kullanılabilir.


Pasif cümlelerde “von” ve “durch” edatları nasıl kullanılır?


“Von” kullanımı, eylemi gerçekleştiren kişiyi belirtirken, “durch” kullanımı eylemin aracını veya nedenini belirtir.

04.07.2024
234
Whatsapp
Ece
Ece
Merhaba!
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
1